Sinh ra ở Quảng Châu, Quảng Xương – cái làng nghèo nhất xứ Thanh còn gia đình ông được phong nghèo nhì. Năm 21 tuổi, ông Đoan quyết định thoát cảnh con trâu cái cày, từ chàng nông dân lên anh công nhân bằng con đường thợ xây. Tính khí mạnh mẽ, thích hứng trách nhiệm và không muốn làm chân sai vặt cho cánh thợ “ma cũ” nên chàng trai Cao Tiến Đoan khi ấy tập hợp một đội mấy chục thanh niên và được trai làng phong làm “ông cai thầu”. Gọi là “cai” cho oai chứ khi ấy bổ trụ, xây viên gạch ngang, gạch dọc ra sao, bê tông trộn mấy cát, mấy sỏi vẫn còn là điều nằm rất xa sự hiểu biết, ông Đoan thú thật. Có lẽ cũng bởi cái sốc nổi, cái sự hành đi quá nhanh so với sự học nên năm 1981 bắt đầu khởi nghiệp thì năm 1983 ông “cai thầu” Cao Tiến Đoan đã lâm vào vỡ nợ.
Năm 1984, ông Đoan khởi nghiệp lại bằng nghề sửa chữa ô tô, định đổi đời bằng “công nghiệp hoá”. Đội thợ kéo quân đi đại tu sửa chữa xe tới tận nhà cho khách. Xe sửa xong, chưa vận hành được bao lâu lại hỏng, thu được đồng nào đổ vào bảo hành đồng ấy. Cuối 1985, “ông chủ” Cao Tiến Đoan chính thức vỡ nợ lần thứ 2. Đã thiếu càng thiếu hơn, đã nợ lại nợ nhiều hơn. Ông Đoan cho biết, ngày đó sau khi dự án sửa chữa xe phá sản, ôm một đống nợ, ông lại theo bạn bè quay lại với nghề xây dựng và lại lên làm chủ lần thứ 3.
Đến tận bây giờ, khi ở tuổi ngoài 50, cái khí chất thanh niên tính ở Doanh nhân Cao Tiến Đoan vẫn còn rất mạnh. Nước da công trường rám nắng và giọng nói nhỏ nhưng chắc nịch khiến người ta dễ hiểu tại sao chàng thanh niên Cao Tiến Đoan ngày trước lại không hề nhụt trí sau những lần trắng tay liên tiếp như vậy.
Năm 1988, ông Đoan bắt tay thi công công trình nền đường từ ngã 3 Lễ Môn đến TP Thanh Hoá. Không biết do số phận hay do trời thử thách nhưng khởi công 1988 thì 1989, đợt trượt giá vật liệu khiến ông Đoan trở tay không kịp. Ông Đoan cho biết, để thi công đoạn đường đó, ông đã phải vay vốn bằng vàng của rất nhiều người trong khi đó vàng đang từ 170.000 đồng/ 1 chỉ vọt lên 540.000 đồng/chỉ. Tình thế trên cộng với bên A chậm thanh toán đã đẩy Cao Tiến Đoan xuống vực phá sản lần thứ 3.
Cố công gắng sức để thoát nghèo, gần 10 năm, 3 lần tay trắng, nghèo chưa thoát mà còn nghèo hơn. Ngôi nhà, nơi cả gia đình sinh sống bị chủ nợ san phẳng trong 2 ngày, một bãi đất phẳng không còn dấu tích. Đó chỉ là 3 trong 7 lần Doanh nhân Cao Tiến Đoan rơi xuống vực thẳm của tiền bạc nhưng điều đáng nói là ước mơ làm giàu vẫn không hề nhụt.
Nhà bị san phẳng, tiền hết và nợ chồng chất, ông còn lại gì sau những lần thất bại ấy?
Lúc đó tôi nghĩ không thể khuất phục, phải làm lại, phải thành công cho bằng được. Lúc làm nghề sửa chữa, đại tu ô tô, dép thì ngấm xăng cong như bánh đa, quần áo có lẽ chỉ cần bật lửa là cháy như đuốc, khó khăn không ngại nhưng nói lời phải giữ lời, làm thì phải chịu. Tôi nghĩ nhiều tới việc làm, kiếm tiền và trả nợ. Chỉ có trả hết nợ mới giữ được niềm tin ở mọi người và mới còn cơ hội để làm lại. Có lẽ cái còn lại duy nhất khi ấy là lý trí mình làm mình chịu và không để thiệt tới mọi người. Cũng nhờ làm được việc đó nên lúc trắng tay tôi vẫn không bị bạn hàng quay lưng, vẫn còn uy tín và đã dựng lại được tất cả từ đổ nát.
Vậy ông đã “làm lại” như thế nào?
Vì muốn thoát nghèo, tôi đã khiến người thân của mình nghèo hơn. Dỡ tan nhà nhưng nợ vẫn không trả được. Lúc ấy tôi nợ khoảng 40 cây vàng, tình trạng bi đát tưởng như không còn lối thoát. Trong nhà đến chiếc ấm pha trà cũng không có, bố tôi lại là người nghiện trà, hai bố con thường dùng chiếc bát, hãm trà vào đó rồi chia ra bát con để uống. Tôi đã nghĩ rất nhiều, tại sao mình làm gì cũng thất bại? Tôi đã bỏ rất nhiều tâm sức để cố công tìm cho được câu trả lời, tìm cho ra nguyên nhân.
Tôi thất bại là do khi ấy không đủ sức để quản lý công việc mình làm. Sau khi nhận ra điều này, nhiều năm sau đó tôi đã tìm các loại sách kinh tế, sách về quản lý, đào tạo nhân lực và đọc rất nhiều. Tôi dành tất cả thời gian có thể được cho việc ấy và càng thấy sự thất bại trước đây của mình là không thể tránh khỏi. Năm 1996, tôi chính thức thành lập doanh nghiệp với bộ máy và hoạt động bài bản, có định hướng chiến lược rõ ràng. Khi ấy tôi mới hiểu được, muốn phát triển phải có tri thức, làm kinh doanh cũng như người lái xe, đừng đi khi chưa thấy rõ đường.
Sau khi đã tự trang bị kiến thức quản trị DN, hiện nay ông đang quản lý DN như thế nào?
Mọi quy trình đều phải đảm bảo bài bản và khoa học. Tôi đã và đang tin học hoá toàn bộ hệt thống quản lý Cty. Bất kỳ lúc nào các lãnh đạo điều hành cũng có thể kiểm tra, kiểm soát và nắm bắt toàn bộ các hoạt động của Cty ở từng vị trí hạng mục một cách chi tiết.
Đông Á mang tiếng là làm nhiều dự án “xương”. Những dự án gọi là “làm sống lại vùng đất chết” bí quyết thành công là gì vậy thưa ông?
Dự án cải tạo môi trường và quy hoạch dân cư ven sông Hạc mà chúng tôi đang thực hiện sắp xong là một trong các dự án táo bạo mà nhiều người gọi là “xương”. Sông Hạc có từ thời Tiền Lê. Sau khi đào kênh nối sông Mã với sông Lam (Nghệ An) để tạo thành đường vận chuyển quân lương, Lê Hoàn cho đào tiếp sông Hạc, nối các huyện Đông Sơn – Triệu Sơn, vừa phục vụ giao thông vừa tiêu thuỷ cho vùng này. Sông Hạc bị lấp dần sau chiến tranh, nước thải, ngập úng và ô nhiễm ở vùng này rất nặng. Chúng tôi đã nghiên cứu và lên phương án cải tạo, xây dựng thành khu đô thị. Tôi muốn biến nơi ô nhiễm này thành nơi dân cư sầm uất, muốn cải tạo môi trường và cuộc sống của dân cư ở đây. Nhìn dự án toàn khó khăn như vậy nên nhiều người bảo chúng tôi làm dự án xương là đúng.
Nhưng dự án này đã tạo một diện mạo mới cho Thành phố. Tôi chỉ nghĩ trong kinh doanh đừng bao giờ nghĩ “đất lành chim đậu”, Phải dám vào chỗ khó, làm cho chỗ khó cũng biết sinh lợi, biến đất ô nhiễm thành đất lành. Tôi muốn tạo ra trên mảnh đất mà người ta đang cho là cằn cỗi, đang chết ấy một sự màu mỡ để kéo mọi người đến. Nơi đó sẽ là điểm sáng, là Thành phố mới. Đó là hướng mà chúng tôi đang đi, không có gì bí mật cả. Hiện nay chúng tôi cũng đang triển khai hàng loạt các dự án mới như khu đô thị Quảng Tân, Dự án Nam Sầm Sơn – khu du lịch nghỉ mát Đông Á … Khi những dự án này hoàn thành, Thanh Hóa – Sầm Sơn sẽ có một diện mạo mới.
Nói về khó khăn, nói về “xương” có lẽ không bao giờ hết, mỗi thời điểm, mỗi công việc đều ấn chứa những khó khăn cần vượt qua. Ông có thể cho biết một kỷ niệm về sự chia sẻ khi bản thân ông lâm cảnh trắng tay không?
Trong lúc khó khăn nhất, ngoài người thân, gia đình, tôi còn nhớ nhất một người, đó là ông Trịnh Huy Luân – Nguyên Giám đốc sở Giao Thông Thanh Hoá. Lúc chia tay tôi ở công trường, ông Luân đã tháo chiếc đồng hồ đeo tay tặng tôi. Đó là chiếc Citizen vàng chanh, loại đồng hồ xịn thời bấy giờ. Tôi không còn 1 xu và ông ấy bảo: “Cầm lấy, sẽ có lúc nó giúp cậu được nhiều việc”. Trong lúc hoạn nạn vẫn có những người xẻ chia, tôi không bao giờ quên. Còn tiền thi công công trình, 6 năm sau bên A vẫn còn nợ, nợ đọng như vậy đã khó càng khó gấp bội.
Cũng phải nói rằng có rất nhiều người tham gia dỡ nhà ngày ấy bây giờ họ vẫn rất khó khăn. Những người này bây giờ tôi vẫn giúp đỡ họ khi họ ốm đau, khi họ khó khăn về kinh tế. Ai cũng có những khó khăn riêng, họ không có gì đáng trách, cái đáng trách lớn nhất là sự thiếu kiến thức và tôi đã cố gắng để mình không còn thiếu điều đó nữa. Đây cũng là điều tôi muốn chia sẻ với những ai có khát vọng tiến lên.
Được biết năm nào Cty của ông cũng giành vài giải thưởng, có lẽ bộ sưu tập của Đông Á giờ đây có đư các giải thưởng trong nước và cũng rất nhiều giải thưởng quốc tế, vậy theo ông, điều giá trị nhất đối với một doanh nghiệp là gì và cụ thể cái gì là giá trị nhất đối với doanh nghiệp của ông?
Tôi nghĩ giá trị lớn nhất đối với doanh nghiệp là uy tín. Điều này rất đúng với công ty chúng tôi. Uy tín mà chúng tôi xây dựng trong nhiều năm qua đã giúp chúng tôi đạt được nhiều kết quả không ngờ trong kinh doanh. Năm 1996 tôi lập doanh nghiệp, khi ấy chỉ có hơn 1 tỷ đồng vốn thì bây giờ con số ấy đã gấp lên rất nhiều lần. Đó cũng là do uy tín mang lại.
Công ty Cổ phần Công nghệ Hành Tinh Xanh (Green Planet) và 4 chiếc trực thăng mới được nhập khẩu đang được khá nhiều người quan tâm, loại hình kinh doanh mới này sẽ được triển khai như thế nào?
Việc đưa 4 máy bay vào Việt Nam ngoài sự đam mê, còn là một mô hình mới thiết thực bổ ích cho doanh nghiệp và doanh nhân. Mô hình này sẽ còn phục vụ cho việc du dịch biển đảo, khảo sát địa chất, lâm nghiệp, đặc biệt là cứu hộ cứu nạn khi lũ lụt, thiên tai xảy ra.
Ông có thể chia xẻ kinh nghiệm sống cũng như kinh nghiệm kinh doanh của mình cho các doanh nhân trẻ hoặc những người mong muốn trở thành doanh nhân không?
Tôi xin kể một câu chuyện cũ thế này. Sau khi phá sản lần thứ 3, và tiếp tục bước vào kinh doanh lần thứ 4. Việc đầu tiên mà tôi làm khi công việc bắt đầu thuận buồm xuôi gió và có thu nhập đó là trả hết nợ. Sau đó xây lại ngôi chùa và đền thờ An Dương Vương ở ngay quê tôi. Tiếp đó, xây lại nhà cửa cho các anh chị em và cha mẹ, những người đã qua khổ với mình. Cuối cùng sửa lại ngôi nhà cho mình. Hiện nay, chúng tôi tập trung nghiên cứu và triển khai các dự án sao cho bên cạnh việc tạo ra lợi nhuận đảm bảo tốt lợi ích xã hội. Đây cũng là cách để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững. Doanh nghiệp của bạn sẽ chẳng có uy tín cao nếu bạn chỉ biết làm kinh doanh tốt mà quên mất trách nhiệm xã hội mà uy tín chính là nền tảng của sự phát triển. Phải biết lấy tâm làm trọng, lấy tầm cho sự phát triển bền vững và lấy trí dũng để giữ gìn những thành quả của sự phát triển ấy.
Ông có vẻ là người hoài cổ, hay trăn trở với những chuyện đã qua, ông làm gì với thời gian rỗi của mình?
Tôi không có nhiều thời gian rỗi xong cũng cố gắng để có được vài khoảng trống. Tôi mê cây cảnh và xe cổ. Chiếc Meccedes 190 sản xuất năm 1950 và chiếc Pergout 201 có tuổi gần thế kỷ này và chiếc Vespa nữa, rồi cây cảnh và thơ. Chúng lấy nốt khoảng thời gian rỗi rãi còn lại của tôi.
Trên con đường thoát nghèo, thoát cảnh con trâu – cái cày, Doanh nhân Cao Tiến Đoan đã 7 lần tay trắng. Giữ lời và Uy tín là điều quan trọng nhất để ông Đoan đứng dậy từ 7 lần vấp ngã. Cũng chính điều này đã giúp ông không những thành công trong việc giã từ Trâu và cày mà còn trở thành nhà kinh doanh bất động sản thành công và đang tiến vào lĩnh vực kinh doanh hàng không với tương lai rộng mở trước mắt.
Nguồn : Dautugi
